ශ්රී ලංකාවේ සිවිල් යුද සමයේදී සිදුවූ ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ නව වාර්තාව, ජාත්යන්තර නීතිය යටතේ සිදුවූ අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වගවීම තහවුරු කිරීමේ තීරණාත්මක පියවරක් බව හියුමන් රයිට්ස් වොච් (HRW) සංවිධානය පවසයි. 2025 ජනවාරි 13 වන දින නිකුත් කරන ලද මෙම වාර්තාව මගින් හෙළිදරව් කර ඇත්තේ, ආරක්ෂක අංශ විසින් සිදු කරන ලද ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය හුදෙකලා සිදුවීම් නොව, එය “සැලසුම් සහගත, පුළුල් සහ ක්රමවේදයකට අනුව සිදුකළ උල්ලංඝනය කිරීම්වල කොටසක්” බවයි. මෙය යුද අපරාධ සහ මානුෂීයත්වයට එරෙහි අපරාධ ගණයට වැටිය හැකි බව පෙන්වා දෙන එම සංවිධානය, වින්දිතයන්ට යුක්තිය ඉටු කිරීමටත් වගකිවයුත්තන්ට එරෙහිව සම්බාධක සහ නීතිමය පියවර ගැනීමටත් ජාත්යන්තර ප්රජාව මැදිහත් විය යුතු බව අවධාරණය කරයි.හියුමන් රයිට්ස් වොච් හි ආසියානු නියෝජ්ය අධ්යක්ෂිකා මීනක්ෂි ගංගුලි පෙන්වා දෙන්නේ, යුද්ධය අවසානයේ දෙමළ කාන්තාවන්ට එරෙහිව සිදුවූ දූෂණ සහ ඝාතන පිළිබඳව බොහෝ කලක සිට තොරතුරු අනාවරණය වී තිබුණද, පාලකයන් විසින් එම ක්රමවේදික ලිංගික අපයෝජනයන් නොසලකා හැරීම හෝ වසන් කිරීම සිදු කළ බවයි. ජාතික අධ්යාපන ආයතනය වැනි ආයතනික ව්යුහයන් තුළින් පවා මෙවැනි අපරාධ සඳහා අවකාශය සැලසී තිබූ බවත්, තොරතුරු ලබා ගැනීමට සහ භීතිය වැපිරවීමට ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය උපායමාර්ගික මෙවලමක් ලෙස භාවිත කර ඇති බවත් වාර්තාව සඳහන් කරයි. විශේෂයෙන්ම පිරිමින්ද මෙවැනි ප්රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වී ඇති නමුත් සමාජ අපකීර්තිය හේතුවෙන් ඔවුන් ඒ පිළිබඳව හෙළිදරව් කිරීමට මැලි වන බව මෙහිදී නිරීක්ෂණය වී ඇත.වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතාගේ රජය “යුක්තිය ඉටු කරන” බවට පොරොන්දු වෙමින් 2024 දී බලයට පත්වුවද, මෙතෙක් වින්දිතයන්ට සහනයක් සැලසීමට දෘශ්යමාන ප්රගතියක් අත්කරගෙන නොමැති බව හියුමන් රයිට්ස් වොච් චෝදනා කරයි. ලිංගික අපරාධ සම්බන්ධයෙන් පවතින වසර 20ක සීමා කාලය සහ පිරිමින් දූෂණයට ලක්වීම සම්බන්ධයෙන් ලාංකීය නීතියේ පවතින අඩුපාඩු යුක්තිය ඉටු කිරීමට බාධාවක් වී ඇත. එබැවින්, වින්දිතයන්ට වන්දි සහ වෛද්ය ආධාර ලබාදීමට කඩිනම් වැඩපිළිවෙළක් සකස් කරන ලෙසත්, විශ්ව අධිකරණ බලය යටතේ විදේශයන්හිදී හෝ මෙම අපරාධකරුවන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට කටයුතු කරන ලෙසත් එම සංවිධානය රජයෙන් සහ ජාත්යන්තර හවුල්කරුවන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියි.
යුද සමයේ ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය: වගවීම ඉල්ලා හියුමන් රයිට්ස් වොච් වෙතින් රජයට බලපෑම්
